Orava od XVII wieku do II wojny światowej

13- stycznia 1919 roku, na żądanie koalicji, doszło do wycofania się polskich władz administracyjnych i wojskowych z Orawy na linię dawnej granicy węgiersko-galicyjskiej. Teren przejęła administracja i żandarmeria czeska. Rozpoczął się okres pięcioletnich zabiegów dyplomatycznych na forum międzynarodowym, które znajdowały oparcie wśród orawskich działaczy narodowych z księdzem Ferdynandem Machayem na czele. W Krakowie, z inicjatywy Kazimierza Przerwy-Tetmajera, powołany został Narodowy Komitet Obrony Spiszą, Orawy, Czadeckiego i Podhala. Podobne komitety powstały w Warszawie, Nowym Targu i innych miejscowościach. Wszystkie one połączyły się w jedną organizację pod nazwą Komitet Narodowy Obrony Podhala, Spiszą, Orawy i Czadeckiego, w skrócie Obrona Kresów Południowych. Komitety zajmowały się przede wszystkim działalnością propagandową, poprzez organizowanie zebrań i wieców oraz poprzez druk wydawnictw uzasadniających prawa Polski do tych ziem. W dniu 18. stycznia 1919 roku w Paryżu rozpoczęła długotrwałe obrady Konferencja Pokojowa, której zadaniem było utworzenie nowego ładu politycznego po zakończonej wojnie światowej. Za poradą Ignacego Paderewskiego do Paryża udała się delegacja mieszkańców Spiszą i Orawy, w której Orawę reprezentował Piotr Borowy z Rabczyc. Delegaci uzyskali audiencję u prezydenta Stanów Zjednoczonych T. W. Wilsona, który przyrzekł poparcie, czego jednak strona polska nie umiała wykorzystać. Koalicyjna Rada Najwyższa, dążąc do ugodowego rozwiązania sporu, doprowadziła do zorganizowania w Krakowie, w dniach 21-29. lipca 1919 roku konferencji polsko-czechosłowackiej. Wówczas strona polska zaproponowała objęcie spornego terenu plebiscytem. 11. września Rada Najwyższa zaakceptowała tę propozycję, a 27. września zdecydowała o zakresie terytorialnym plebiscytu. Zgodnie z jej decyzją cały powiat namiestowski, w tym omawiany teren, miał zostać objęty plebiscytem. Wkrótce obszar plebiscytowy został obsadzony przez wojska francuskie i rozpoczęła działalność Międzysojusznicza Komisja Plebiscytowa. Rozpoczęła się także polsko-czechosłowacka rywalizacja na terenach plebiscytowych. Polska działalność agitacyjna polegała między innymi na zaopatrywaniu ludności w żywność i naftę, organizowaniu wycieczek i pielgrzymek do Polski, rozprowadzaniu materiałów propagandowych itp. Ostatecznie jednak do plebiscytu nie doszło. Polska, tocząca wojnę z Rosją radziecką, znalazła się w krytycznym położeniu. Latem 1920 roku wojska radzieckie stanęły pod Warszawą. W tej sytuacji 10. lipca 1920 roku w Spa w Belgii podpisano porozumienie, na mocy którego planowany plebiscyt został odwołany, a rozwiązanie sporu przekazano w ręce Konferencji Ambasadorów. W wyniku decyzji Konferencji, podjętej dnia 28. lipca 1920 roku, cały powiat namiestowski przyznany został Czechosłowacji.

Granica słowacko-polska do 1945 roku strzeżona była przez tzw. straż finansową (słow. finanćna straż) czyli celną, w razie potrzeby wspieraną przez wojsko. Strażników czyli finansów nazywano popularnie filancami. Bywa, że do dziś nazwą tą określa się patrole graniczne. W niektórych przygranicznych miejscowościach Orawy (Rabczyce, Wesołe) zachowały się interesujące drewniane budynki, wybudowane dla straży finansowej z chwilą powstania Republiki Czechosłowackiej. Określa się je często nazwą kasarne, co oznacza koszary.

Sytuacja społeczo-gospodarcza Orawy w okresie międzywojennym nie uległa poprawie. Kryzys gospodarczy w latach 1921-23 i następny w latach 1929-33 przyniósł orawskim wsiom spadek płac i zwolnienia z pracy. W roku 1931 mial miejsce strajk robotników kolejki leśnej w Zakamiennym. W tych trudnych czasach przygraniczne wioski ratowały się przemytem. Z Polski przenoszono artykułu spożywcze, przeganiano konie i bydło, do Polski zaś dostarczano towary kolonialne, obuwie, zapałki i tytoń (tabak). Straż finansowa strzelała, przemytnik mógł dostać się do więzienia, tracił towar, a najczęściej płacił wysoką karę.

Zmiany społeczno-ekonomiczne przyczyniły się do wzrostu zainteresowań politycznych, przy czym stopień uświadomienia politycznego był niski. Spośród wielu działających partii na Orawie największą ilość zwolenników posiadała (do roku 1923) Socjalno-demokratyczna Partia Robotnicza, później zaś Słowacka Partia Ludowa księdza Andrzeja Hlinki, zwana też partią ludaków lub hlinkowców. Agendy tych partii istniały niemal we wszystkich wsiach. Hlinkowcy dążyli do autonomii Słowacji w ramach państwa czechosłowackiego. 6. października 1938 roku ogłoszono autonomię, a na czele rządu stanął premier — ksiądz Józef Tiso. 14. marca 1939 roku sejm słowacki proklamował niepodległe państwo — Republikę Słowacką. J. Tiso otrzymał urząd premiera, a wkrótce potem został prezydentem. 23. marca 1939 roku między Słowacją a Rzeszą zawarty został układ o opiece Niemiec nad państwem słowackim. Na mocy układu wojsko i polityka zagraniczna Słowacji znalazły się pod kontrolą Niemiec, a ponadto Niemcy otrzymały prawo posiadania na terytorium państwa słowackiego garnizonów wojskowych, baz i magazynów.