Szlak turystyczny – Wielki Stożek – Wielka Czantoria

Z siodła, nieco się wznosząc, podchodzimy na niezalesiony szczyt Wielkiego Soszowa* (25 min., od schr. na Stożku 1.15 g.).

Ze szczytu tego roztacza się wspaniały widok w kierunku zach. i pd.-zach., obejmujący znaczną część Beskidu Śląsko-Morawskiego, leżącego w całości na terenie Czechosłowacji, a oddzielonego od pasma Stożka i Czantorii doliną Olzy*.

Na pd. widoczny jest graniczny Wlk. Stożek*. Za grzbietem Groniczka*, odchodzącym spoza Wlk. Stożka ku zach., niewidoczna Przełęcz Jabłonkowska*, poza którą na horyzoncie rysuje się wał zachodniej (luczańskiej) części Małej Fatry — tzw. Martinske hole, leżące już na Słowacji. Na prawo od nich grzbiet Jaworników, a bliżej, wznoszący się od Przełęczy Jabłonkowskiej, grzbiet Wielkiego (1067 m) i Małego (1061 m) Połomu. Wzdłuż tych grzbietów biegnie granica czesko — słowacka, która przechodząc nieco na pd. od siodła Przełęczy Jabłonkowskiej i masywu Girowej* osiąga granicę polską na wzgórzu Wały* w rejonie Jaworzynki Tlzycatka*.

Na prawo od Wlk. Połomu widzimy głębokie wcięcie doliny Łomnej, najpiękniejszej chyba w cieszyńskich Beskidach, zamkniętej od pn. rozłożystą, pokrytą polanami Kozubową (981 m), na której od 1929 r. istniało polskie schronisko. Jeszcze dalej w prawo wznosi się Kałużny (984 m), Ostry (1044 m) i na końcu Jaworowy (1032 m), zwieńczony masztem przekaźnika TV na swym pn.-wsch. ramieniu. Na ostatnim planie widać najwyższy szczyt Beskidu Sląsko-Morawskiego — Łysą Górę (Łysa hora, 1323 m) z wzniesionym w latach 70-tych wielkim budynkiem i wysokim masztem nadajnika TV.

Ze szczytu Wlk. Soszowa łagodnie obniżamy się i wkrótce, mijając parę samotnych zabudowań, docieramy do położonego na skraju rozległej polany schroniska „Pod Soszowem” (15 min., od schr. PTTK na Stożku 1.30 g.). Przy schronisku drogowskazy — od naszej trasy odgałęzia się szlak niebieski (6N) do Wisły Uzdrowiska (PKP).

Schronisko „Pod Soszowem” wybudował w 1932 r. właściciel gruntu, Paweł Polok z Wisły. W kilka lat później jego córka Anna wyszła za mąż za Jana Gajdzicę i razem prowadzili schronisko — znane odtąd również pod nazwą „U Szwarnej Hanki”. W czasie okupacji (korzystając z nieobecności gospodarza, wysłanego na roboty przymusowe, a później wcielonego do Wehrmachtu) do schroniska wprowadził się Beskidenverein z Zabrza. W 1947 r. cieszyński Oddział PTT zorganizował tu pierwszą stację turystyczną na 16 łóżek. W 1979 r. mocno zniszczone schronisko nabył Paweł Murzyn. Po remoncie stało się ono znów chętnie odwiedzanym obiektem, zarówno przez turystów jak i narciarzy, korzystających z pobliskich wyciągów.

Od schroniska szlak prowadzi dalej w kierunku pn., poło-gim grzbietem porośniętym pięknym, bukowym lasem. Niewybitne wzniesienie Małego Soszowa* obchodzimy od wsch., opuszczając na chwilę granicę, która przebiega przez sam szczyt. W kilka minut schodzimy na szeroką przełęcz Beskidek* (684 m) — najniższy punkt na naszej trasie (30 min., od schr. na Stożku 2 g.). Od wsch. wyprowadzają tu zn. czarne (5S) z Wisły Jawornika, zaś od zach. — zn. zielone (20Z) z Nydku.

Z przełęczy interesujący widok na zach., na dolinę Strzelmy*. U jej zbiegu z Głuchową*, płynącą w głębokiej dolinie spod samego Stożka, leży (—*) Nydek*, ważny ośrodek rekreacyjny i sportów zimowych dla mieszkańców pobliskiego hutniczego Trzyńca*. Na pn. od Nydku widzimy boczny grzbiet, odchodzący na zach. od Mł. Czantorii* i przez Ostry*, Wróżną* i Jagodną* ciągnący się nad sam Trzyniec*, po dolinę Olzy*.

Z przełęczy wznosimy się łagodnie ku pn., mijając nieco poniżej szlaku, po prawej, miejsce, w którym stało prywatne schronisko „Światowid” (spłonęło w 1995 r.). Następnie osiągamy połogi odcinek grzbietu, na który od wsch. podchodzą zabudowania niewielkiego osiedla Krzysztówka i rozpoczynamy ostatnie już, mozolne podejście. Początkowo bardzo stromo, później nieco łagodniej skrajem ciągu polan, następnie znów stromo rzadkim, bukowym lasem. W końcu szeroką przecinką wychodzimy na wierzchołek Wlk. Czantorii* (1.15 g., od schr. na Stożku 3.15 g.).

Na szczycie, należącym do najliczniej odwiedzanych w całych Beskidach (m.in. ze względu na kolejkę krzesełkową z Ustronia Polany), drogowskazy: dalszy ciąg zn. czerwonych prowadzi do Ustronia Polany* (4C), zn. niebieskie (3N) wiodą do Ustronia* (PKP), a zn. czarne (1S) przez Tuł* (schr. PTTK) do Goleszowa (PKP).

Przejście szlaku w kierunku przeciwnym: Wlk. Czantoria – przeł. Beskidek (45 min.) – schronisko „Pod Soszowem” (1.30 g.) – Cieślar (2.10 g.) -rozdroże pod Mł. Stożkiem (2.30 g.) – Wlk. Stożek (schr. PTTK) 3 g. Suma podejść 425 m. GOT 13 pkt.

Kliknij aby zobaczyć mapę szlaku