Beskid Żywiecki – Szata roślinna

Beskid Żywiecki – Szata roślinna

W grupie Pilska, Romanki i Lipowskiej ok. 75% powierzchni pokrywają lasy. Pierwotnym drzewostanem, który trwał na tym terenie do XV w. praktycznie bez ingerencji ludzkiej był mieszany las bukowo-jodłowy z domieszką świerka, a także jawora i jesiona (tzw. buczyna karpacka). Wraz z osadnictwem rozpoczął się długotrwały proces przekształceń środowiska przyrodniczego związany z działalnością gospodarczą człowieka, a począwszy od XIX w. również z postępującym zanieczyszczeniem w wyniku industrializacji terenów podgórskich (kolej, huty i inne zakłady przemysłowe) oraz ogólnym rozwojem cywilizacyjnym. W pierwszej kolejności zostały zajęte pod uprawę niżej położone tereny pokryte lasami dębowo-grabowymi (przeważnie w dolinach). W miarę rozwoju osadnictwa wykorzystywano dla wypasu owiec oraz pod uprawy coraz wyżej położone i mniej dostępne obszary lasów górskich. W okresie tzw. gospodarki żarowej dla celów gospodarczych wypalano polany (najczęściej w buczynach). Nie było to jednak zjawisko tak powszechne, jak na przykład w Gorcach. Istnieje przypuszczenie, że część wysoko położonych polan górskich ma charakter pierwotny. W połowie XVIII w. zarówno na Orawie, jak i na Żywiecczyźnie zapoczątkowano planową gospodarkę leśną. Lasy zostały pomierzone i opracowano pierwsze plany ich gospodarczego wykorzystania. W XIX w. wzrosło gwałtownie zapotrzebowanie na drewno, spowodowane rozwojem przemysłu i transportu. Aby się do niego dostosować wprowadzono masowo w lasach, odpowiadający zapotrzebawaniu, szybko rosnący świerk. Do tej pory świerk dominował w naturalnym dla niego środowisku regla górnego (pomiędzy ok. 1150-1400 m). Teraz za sprawą gospodarki ludzkiej pojawił się w reglu dolnym w miejsce wytrzebionej buczyny karpackiej i borów jodłowych. Choć obecnie na omawianym terenie można jeszcze mówić o charakterystycznym (nie tylko dla Karpat) piętrowym układzie roślinności górskiej (piętro pogórskie — do ok. 600 m, regiel dolny 600-1150 m, regiel górny 1150-1400 m, piętro kosodrzewiny — powyżej 1400 m) to jednak często naturalna w wyższych partiach świerczyna górnoreglowa, zlewa się niżej z połaciami świerkowego lasu „sztucznie” wprowadzonego na obszarach dolnoreglowych. Świerk znalazł tu korzystne warunki do rozwoju i dobrze się odnawiał.

Najstarsze drzewostany objęte ochroną rezerwatową występują w pobliżu Hali Rysianka (rez. Pod Rysianką), w szczytowych partiach Romanki (rez. Romanka) oraz pod Pilskiem (rez. Pilsko). W rezerwacie Pod Rysianką drzewostan złożony z jodeł, buków, świerków i jaworów osiąga wiek do 170 lat, na szczycie Romanki świerkowy bór górnoreglowy liczący ok. 150-250 lat i jest tak gęsty, że zahamował rozwój podszycia i runa, zaś pod Pilskiem najstarsze okazy świerków osiągnęły wiek 330 lat.

Zmiany składu gatunkowego drzewostanu znalazły odbicie w przemianach leśnego runa. Nierzadko zdarza się także, iż na wysokości regla dolnego, gdzie porasta wtórny las świerkowy, w podszyciu można spotkać roślinność charakterystyczną dla pierwotnych lasów bukowych. Do najczęściej spotykanych należą: dziewięćsił bezłodygowy, goryczka trojeściowa, kopytnik pospolity, marzanka wonna, omieg górski, pierwiosnka wyniosła, śnieżyczka przebiśnieg, wiązówka błotna, ciemiężyca zielona, naparstnica zwyczajna, storczyk męski, widłak goździsty, wawrzynek wilczełyko i inne. Na łąkach i polanach, również górnoreglowych, spotyka się także różne odmiany goryczek, pierwiosnki, sasanki, kaczeńce, oraz wiele jagód, jak borówki, ostrężyny, brusznice, maliny, ponadto jałowiec, tarninę czy dziką różę.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *