Szlak turystyczny – Jaworzynka Trzycatek – Wielki Stożek

Szlak turystyczny – Jaworzynka Trzycatek – Wielki Stożek

Szlak turystyczny – 14Ż – Żółty. Jaworzynka Trzycatek (620 m; autobus) – Istebna Jasnowice (500 m; autobus, 1 g.) – dolina Olzy (490 m; 1.45 g.) – Młoda Góra (770 m; 3 g.) – Kiczory (990 m; 4 g.) – Wielki Stożek (960 m; schr. PTTK). 4.30 g. Suma podejść 570 m. GOT 18 pkt.

Szlak piękny, bardzo urozmaicony i interesujący krajoznawczo, choć w kilku miejscach zawiły orientacyjnie. Ze względu na to, że wiedzie terenami położonymi peryferyjnie w stosunku do tradycyjnych ośrodków ruchu turystycznego, jest prawie nie uczęszczany przez turystów. Jeden z ostatnich szlaków, wyznakowanych w Beskidzie Śląskim (1960 r.); ze wszech miar godny polecenia jako bardzo ciekawa droga do schroniska na Stożku.

Uwaga! W związku z planowanym jeszcze w 1995 r. uruchomieniem w Istebnej Jasnowicach* międzynarodowego drogowego przejścia granicznego należy się liczyć z możliwością niewielkiej korekty przebiegu szlaku w tym miejscu.

Początek szlaku przy końcowym przyst. komunikacji autobusowej Jaworzynka Trzycatek*, na samym pd. krańcu wsi, ok. 750 m od granicy państwowej ze Słowacją (w kierunku pd.) i 1 km od granicy z Czechami (w kierunku zach.).

Za zn. zielonymi w kierunku wsch. można stąd dojść w 2.15 g. do rozdroża Wierch Czadeczka (699 m) na głównym grzbiecie Karpat, gdzie biegną niebieskie zn. szlaku Zwardoń – Barania Góra.

W pobliżu przystanku niewielki, drewniany kościółek p.w. Matki Boskiej Frydeckiej (wzniesiony w 1953 r.) o architekturze nawiązującej do miejscowych tradycji budowlanych i o prostym, szlachetnym wystroju wnętrza. Wewnątrz ciekawe tabernakulum w kształcie kapliczki na słupie oraz droga krzyżowa w postaci cyklu płaskorzeźb, dłuta ludowego artysty Jana Krężeloka z Koniakowa.

Główna droga prowadząca przez Jaworzynkę, od Trzycatka po skrzyżowanie pod Cyrhlą, biegnie grzbietem głównego wododziału karpackiego rozdzielającego zlewiska Morza Czarnego i Bałtyku: wody położonych po wsch. stronie Czadeczki oraz Krężelki płyną — poprzez Kysucę, Wag i Dunaj — do Morza Czarnego, natomiast wypływający po stronie zach. Potok Olecki jest dopływem Olzy, która poprzez Odrę wpada do Bałtyku. Z drogi roztaczają się piękne widoki na doliny Czadeczki i Krężelki, na Koniaków pod bezleśną kopułą Ochodzitej (895 m) i Istebną* na stokach Złotego Gro-nia (710 m), ponad którym ciemnieje wał Baraniej Góry (1220 m). Na pn. widnieje Młoda Góra*, Kiczory* i Wlk. Stożek*, zaś na pd.-wsch. wznoszą się szczyty Beskidu Żywieckiego.

Z przystanku autobusowego kierujemy się szosą na pn.-zach., z powrotem w stronę Istebnej*. Mijamy po lewej wspomniany kościółek p.w. M.B. Frydeckiej i dochodzimy do zakrętu drogi w prawo; przy nim, po lewej stronie drogi, trzy stare drzewa: 2 lipy i jawor, pod którymi kapliczka z Bożą Męką (10-15 min.; można tu dojść również w 10 min. z przedostatniego przystanku autobusowego Jaworzynka Duraje).

Przed kapliczką skręcamy w lewo w dół, polną drogą między gospodarstwami. Wkrótce wchodzimy w las i systemem gliniastych ścieżek (uwaga na znaki!) dochodzimy do małego potoczku, spływającego w lewo (na zach.) do Oleckiego Potoku *. Przechodzimy go, potem przekraczamy szereg drobniejszych cieków wodnych (wszystkie spływają w lewo), a następnie 2 mostki, z których drugi przekracza Olecki Potok, po czym dochodzimy do szerszej drogi, biegnącej z pd. na pn. Drogą tą — wciąż lasem — w prawo (na pn.), wzdłuż wijącego się z prawej potoku i równolegle do granicy państwowej, biegnącej ok. 100 m na lewo od nas.

Tuż za mostkiem na Oleckim Potoku, na którego prawą stronę przechodzi teraz droga, warto zejść do jego koryta. Widoczna w nim jest budowa fliszu karpackiego, składającego się tu z naprzemian ułożonych warstw piaskowca o miąższości 2-30 cm i cienkich (2-5 mm) warstw łupków ilastych. Łupki przybierają barwę od jasnoszarej do prawie czarnej, zaś piaskowiec w wielu miejscach jest brązowo-rdzawy od zawartych w nim związków żelaza. Warstwy zapadają w kierunku pd. i pd.-wsch. pod kątem 60°-90°, a potok w kilku miejscach tworzy ciekawe przełomy w poprzek lub wzdłuż warstw.

Wkrótce dochodzimy do asfaltowej szosy, biegnącej od skrzyżowania w Jaworzynce pod Cyrhlą (przyst. autobusowy Jaworzynka Skrzyżowanie) na zach., w stronę granicy państwa. Szosą w lewo aż do końcowego przystanku autobusowego Istebna Jasnowice (kursy do Wisły* przez Istebną* i Kubalonkę*), ok. 200 m przed przejściem granicznym Istebna Jasnowice* – Bukowiec* (z Trzycatka 1 g.).

Za przystankiem skręcamy w prawo w górę, między gospodarstwa. Ponad zabudowaniami osiągamy polną drogę (uwaga na znaki!), którą kierujemy się w prawo, do białej, murowanej kapliczki z gontowym daszkiem i figurką Matki Boskiej. Szlak wprowadza teraz między zabudowania centralnej części Jasnowic* — najstarszego osiedla Istebnej. Kluczymy między gospodarstwami skupionymi tu w grupy – tzw. „dwory” lub „place”, o nazwach pochodzących zwykle od pierwszych osadników: Chraściny, Dachtony, Filipy, Szymiski i in. Domostwa te otoczone są drzewami, z których część pamięta jeszcze zapewne XVIII w. Wiejską drogą obniżamy się nieco ku wsch. i ostrym zakosem w lewo schodzimy do doliny Olzy* (45 min., z Jaworzynki Trzycatka 1.45 godz.).

Rzekę, płynącą w tej okolicy pięknymi meandrami, przekraczamy mostem koło małego tartaczku i krótko, lecz stromo podchodzimy do szosy, biegnącej wzdłuż Olzy na zach., w stronę granicy państwa. Szosą szlak prowadzi w prawo ok. 800 m aż do miejsca, gdzie ponad przysiółkiem Szymcze wykonuje ona łuk w lewo i zaraz potem w prawo.

Można tu dotrzeć ową szosą ze skrzyżowania przy tartaku w Istebnej (13Z) w ok. 30 min.

Tutaj skręcamy w lewo w skos, w górę, leśną drogą trawersującą pd. i wsch. stoki Młodej Góry*. Szlak biegnie łagodnie wznoszącym się płajem, przez świerkowy las. Przecinamy porządną, bitą drogę, która przy osiedlu Prądowiec (13Z) odgałęzia się od szosy biegnącej wzdłuż Olzy i trawersując pd. stoki Młodej Góry wiedzie do przysiółków Bystre Dolne i Górne. Przy zarastającej polanie mijamy źródełko z drewnianym „kadłubem” żłobionym z jednego pnia, zaś dalej w lesie, po lewej stronie, drugie źródło pod wystającym blokiem piaskowca. Następnie szlak wyprowadza nas na polany, zajmowane dawniej przez szałas Dupny, który prowadzili górale istebniańscy (13Z). Obecnie jest tu osiedle Młoda Góra*, gdzie przy biało tynkowanym domu spotykamy dochodzące z prawej zn. zielone (13Z) z Istebnej (1.15 g., z Jaworzynki Trzycatka 3 g.).

Stąd wspólnie ze zn. zielonymi szlak prowadzi na szczyt Kiczor* (13Z; 1 g., z Jaworzynki Trzycatka 4 g.). Z niego — razem ze zn. czerwonymi biegnącymi z Kubalonki (12C) — docieramy do schr. PTTK na Wielkim Stożku* (30 min., z Jaworzynki Trzycatka 4.30 g.).

Przejście szlaku w kierunku przeciwnym: Wlk. Stożek (schr. PTTK) – Kiczory (30 min.) – Młoda Góra (1.15 g.) – dolina Olzy (2 g.) – Istebna Jasnowice (autobus; 2.45 g.) – Jaworzynka Trzycatek (autobus) 3.45 g. Suma podejść 240 m. GOT 12 pkt.

Kliknij aby zobaczyć mapę szlaku

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *