Złatna

ZŁATNA —wieś w dolinie Bystrej* wciśnięta pomiędzy grzbiet graniczny w rejonie Krawców Wierchu* a masyw Lipowskiej*. Centrum wsi położone jest nieco powyżej ujścia do Bystrej potoku Straceniec*. W górnej części doliny znajduje się oddalony o ok. 4 km przysiółek Złatna Huta.

Złatna została założona prawdopodobnie w XVI w. przez osadników wołoskich. Należała do kolejnych właścicieli dóbr żywieckich. Doceniając znaczenie okolicznych lasów jako źródła drewna opalowego A. Wielopolski założył w górnej części wsi w 1819 roku hutę szklą. W 1838 roku dobra odkupił Karol Stefan Habsburg, rozpoczynając intensywną eksploatację lasów (szczególnie w rejonie doliny Straceńca)—również dla potrzeb powstającej właśnie huty w Węgierskiej Górce*, dokąd spławiano drewno Straceńcem, Bystrą i Sołą*. Huta szkła w Złatnej istniała stosunkowo krótko, bo do 1875 roku, kiedy to zamknięto ją z powodu nierentowności (Habsburgowie przestali dostarczać drewno, kierując wszystko do Węgierskiej Górki). Była obiektem dość znacznym, gdyż jej główna hala (ceglana na kamiennej podmurówce) miała wymiary 32 x 9 m. Produkowano tu białe i zielone szkło butelkowe i naczyniowe. Dziś z obiektów huty pozostały jedynie resztki dwóch pieców hutniczych (za końcowym przystankiem PKS Złatna Huta) oraz kamienny krzyż wzniesiony w 1833 roku poświęcony pamięci pracowników: Józefa i Feliksa Gotlicherów i Jerzego Frenzla. Z czasów Habsburgów i prowadzonej przez nich eksploatacji lasów pozostała także w centrum Złatnej ciekawa modrzewiowa leśniczówka z 1876 roku. Położony ładnie w cieniu wysokich drzew budynek pełni obecnie rolę zajazdu turystycznego. Z innych ciekawostek można zobaczyć kamienną kapliczkę przydrożną z XVIII w. (w osiedlu Zagroń). Natomiast główna kaplica znajduje się w centrum pw. Matki Bożej Częstochowskiej i pochodzi z 1938 roku.

Ok. 1 km poniżej Huty, po prawej stronie Bystrej uchodzi potok Śmierdzący. Pól kilometra w górę jego dolinki znajduje się obudowane i zadaszone siarkowodorowe źródło mineralne zwane Śmierdzącą Wodą. Wydajność źródła jest niewielka ale stała. Z jego dna ciągle unoszą się bańki siarkowodoru.

Dojazd do Złatnej zapewnia komunikacja autobusowa PKS (z Żywca, Węgierskiej Górki i Rajczy). We wsi są cztery przystanki; m.in. w centrum Złatna Szkoła i końcowy Złatna Huta. Noclegi możliwe są w schronisku Gawra (100 m powyżej końcowego przystanku PKS), w ośrodku kolonijno-szkoleniowym oraz w kwaterach prywatnych. Wyżywienie w nielicznych punktach malej gastronomii (bary: Tawerna, Śnieżka i inne). Ponadto jest tu kilka sklepów spożywczych.

Trasy: 9N, 10S, 23N.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *